Test Index

NCERT Class XI Mathematics - Limits and Derivatives - Solutions

© examsnet.com
Question : 43 of 72
Marks: +1, -0
Find the derivative of the following functions :
(i) sin x cos x
(ii) sec x
(iii) 5 sec x + 4 cos x
(iv) cosec x
(v) 3 cot x + 5 cosec x
(vi) 5 sin x – 6 cos x + 7
(vii) 2 tan x – 7 sec x.
Solution:  
(i) Let f(x) = sin x cos x ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f ′(x) = (sin x)′ cos x + (cos x)′ sin x = cosx · cosx + (– sin x) · sin x
= cos⁡2x−sin⁡2x\cos^2 x - \sin^2 x
∴ f ′(x) = cos 2x.
(ii) Let f(x) = sec x
⇒ f (x) = 1cos⁡x\frac{1}{\cos x} ⇒ f (x) = (cos⁡x)−1(\cos x)^{-1} ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get f ′(x) = – (cos⁡x)−2(\cos x)^{-2} · (– sinx)
⇒ f' (x) = sin⁡xcos⁡2x\frac{\sin x}{\cos^2 x} ⇒ f' (x) = sin⁡xcos⁡x⋅1cos⁡x\frac{\sin x}{\cos x} \cdot \frac{1}{\cos x}
∴ f ′(x) = tanx · secx.
(iii) Let f (x) = 5 secx + 4 cosx
⇒ f (x) = 5cos⁡x+4cos⁡x\frac{5}{\cos x} + 4 \cos x ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f ′(x) = 5(–1) (cos⁡x)−2(\cos x)^{-2} (– sin x) + 4 (– sin x)
= 5sin⁡xcos⁡2x\frac{5\sin x}{\cos^2 x} - 4 sin x = 5sin⁡xcos⁡x⋅1cos⁡x\frac{5\sin x}{\cos x} \cdot \frac{1}{\cos x} - 4 sin x
∴ f' (x) = 5 tan x . sec x - 4 sin x.
(iv) Let f(x) = cosec x
⇒ f (x) = 1sin⁡x\frac{1}{\sin x} ⇒ f (x) = (sin⁡x)−1(\sin x)^{-1} ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f ′(x) = (– 1) (sin⁡x)−2(\sin x)^{-2} · cos x = −cos⁡xsin⁡2x\frac{-\cos x}{\sin^2 x} = −cos⁡xsin⁡x⋅1sin⁡x\frac{-\cos x}{\sin x} \cdot \frac{1}{\sin x}
∴ f ′(x) = – cot x cosec x
(v) Let f(x) = 3 cot x + 5 cosec x
⇒ f (x) = 3cos⁡xsin⁡x+5sin⁡x\frac{3\cos x}{\sin x} + \frac{5}{\sin x} ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f' (x) = 3[sin⁡x(cos⁡x)′−cos⁡x⋅(sin⁡x)′sin⁡2x]3\left[\frac{\sin x (\cos x)' - \cos x \cdot (\sin x)'}{\sin^2 x}\right] + 5[sin⁡x(1)′−1⋅(sin⁡x)′sin⁡2x]5\left[\frac{\sin x (1)' - 1 \cdot (\sin x)'}{\sin^2 x}\right]
= 3[sin⁡x⋅(−sin⁡x)−cos⁡x(cos⁡x)sin⁡2x]3\left[\frac{\sin x \cdot (-\sin x) - \cos x (\cos x)}{\sin^2 x}\right] + 5[0−cos⁡xsin⁡2x]5\left[\frac{0 - \cos x}{\sin^2 x}\right]
= 3[−sin⁡2x−cos⁡2xsin⁡2x]3\left[\frac{-\sin^2 x - \cos^2 x}{\sin^2 x}\right] + 5[−cos⁡xsin⁡2x]5\left[\frac{-\cos x}{\sin^2 x}\right]
= −3[sin⁡2x+cos⁡2xsin⁡2x]-3\left[\frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^2 x}\right] - 5[cos⁡xsin⁡x⋅1sin⁡x]5\left[\frac{\cos x}{\sin x} \cdot \frac{1}{\sin x}\right]
= −3[1sin⁡2x]-3\left[\frac{1}{\sin^2 x}\right] - 5 [cot x . cosec x]
= – 3 csc⁡2\csc^2 x – 5 cot x · cosec x = – cosec x [3 cosec x + 5 cot x].
(vi) Let f(x) = 5 sin x – 6 cos x + 7 ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f ′(x) = 5 cos x – 6 (– sin x) + 0
∴ f ′(x) = 5 cos x + 6 sin x.
(vii) Let f(x) = 2 tan x – 7 sec x ... (1)
Differentiating (1) with respect to x, we get
f ′(x) = 2 sec⁡2\sec^2 x – 7 sec x tan x
© examsnet.com
Go to Question: